بیمه بیکاری و مقرری بیکاری | شرایط، نحوه محاسبه و مدارک لازم

محسن زمانی - مشاور رسمی مالیاتی


بیمه بیکاری یکی از حمایت های مهم سازمان تامین اجتماعی است که برای افراد شاغلی که بدون اراده خود از کار بیکار می شوند در نظر گرفته شده. خیلی ها تصور می کنند صرف بیکار شدن برای دریافت مقرری کافی است، در حالی که قانون شرایط خاصی برای آن تعیین کرده. در این مقاله به زبان ساده شرایط، نحوه محاسبه مقرری و نکات مهمی که باید بدانید را توضیح می دهیم.

تعریف بیمه بیکاری و تفاوت آن با استعفا

بیمه بیکاری در اصل نوعی حمایت موقت است برای افرادی که به دلایل غیرارادی بیکار می شوند. یعنی اگر خود فرد تصمیم به ترک کار گرفته باشد (مثلا استعفا داده باشد)، دیگر مشمول دریافت مقرری نیست. بیکاری باید بدون اراده فرد اتفاق افتاده باشد؛ مثل تعدیل نیرو، انحلال شرکت یا حوادث غیرمترقبه.

شرایط واجد بودن برای دریافت مقرری

برای اینکه فردی بتواند از مزایای بیمه بیکاری استفاده کند، باید چند شرط اصلی را داشته باشد:

  • دارای بیمه اجباری نزد تامین اجتماعی باشد.
  • حداقل ۶ ماه سابقه پرداخت حق بیمه در آخرین کارگاه را داشته باشد.
  • بیکاری غیرارادی باشد و کارفرما آن را در فرم مخصوص تایید کند.
  • آماده به کار باشد و در اداره کار به عنوان جویای کار ثبت نام کند.

نحوه محاسبه میزان و مدت مقرری بیمه بیکاری

میزان مقرری بیمه بیکاری بر اساس میانگین حقوق سه ماه آخر قبل از بیکاری محاسبه می شود. معمولا درصدی از این میانگین به عنوان مقرری ماهانه پرداخت می گردد. مدت دریافت نیز بستگی به سابقه پرداخت بیمه دارد. هرچه سابقه بیشتر، مدت دریافت طولانی تر.

  • برای افراد مجرد: ۵۵٪ از میانگین حقوق سه ماه آخر
  • برای افراد متاهل: ۵۵٪ به علاوه ۱۰٪ برای هر نفر از افراد تحت تکفل (حداکثر تا ۴ نفر)
  • حداکثر مدت پرداخت برای افراد با سابقه بالا تا ۵۰ ماه است

وظایف کارفرما در فرآیند اعلام بیکاری

کارفرما موظف است در زمان قطع همکاری، فرم مخصوص اعلام بیکاری را در سامانه اداره کار یا به صورت مکتوب تکمیل و امضا کند. همچنین باید تاریخ دقیق پایان قرارداد و دلیل خاتمه کار را درج نماید. تاییدیه کارفرما یکی از مهم ترین مدارک برای شروع فرآیند دریافت مقرری است.

هشدارهای مهم برای مشاوران و حسابداران

یکی از اشتباهات رایج، تکمیل نادرست فرم های اعلام بیکاری است. مشاوران و حسابداران باید دقت کنند که تاریخ قطع کار، علت خاتمه و نوع قرارداد کاملا منطبق با مدارک بیمه ای باشد. در غیر این صورت، درخواست مقرری ممکن است رد شود.

  • از ثبت استعفا یا توافق دوطرفه در فرم ها خودداری کنید.
  • اطلاعات حقوق و مزایا باید با لیست بیمه منطبق باشد.
  • فرم ها را در بازه زمانی مقرر (حداکثر ۳۰ روز از بیکاری) ارسال کنید.

جمع بندی و نکات کلیدی

بیمه بیکاری برای حمایت از کارگران در دوران بی کاری طراحی شده اما مشروط به رعایت دقیق مقررات است. آگاهی از نحوه محاسبه و مدارک لازم می تواند از اتلاف وقت و رد درخواست جلوگیری کند. اگر درباره نحوه تکمیل فرم ها یا ثبت اعتراض در سامانه کار و تامین اجتماعی سوال دارید، می توانید از مشاوره تخصصی استفاده کنید.


برای بررسی شرایط دریافت بیمه بیکاری یا تنظیم مدارک، با محسن زمانی در ارتباط باشید. فرم زیر را پر کنید یا از طریق تلگرام سوال خود را ارسال کنید.

دسترسی به محسن زمانی در فضای مجازی