ماده ۱۹۷ قانون مالیات های مستقیم

منبع: سازمان امور مالیاتی کشور. وضعیت هر مقرره طبق آخرین بررسی شهریور ۱۴۰۳ است.

• بخشنامه ذخیره حق سنوات و ذخیره حقوق ایام مرخصی استفاده نشده - حق بیمه سهم کارفرما - تسلیم فهرست ماده 197 شماره ۲۰۰/۹۸/۹۱ · ۱۳۹۸/۱۰/۳۰

  با توجه به سوالات و ابهامات مطرح شده در خصوص ذخیره حق سنوات، ذخیره حقوق ایام مرخصی استفاده نشده و حق بیمه سهم کارفرما و همچنین نحوه اجرای مقررات ماده 86 قانون مالیات های مستقیم مصوب 1394/04/31 در زمان حسابرسی مالیاتی از حیث تاریخ تخصیص اقلام مذکور و به منظور ایجاد وحدت رویه درخصوص موضوع و سایر موضوعات مرتبط بدینوسیله مقرر می دارد: 1- ثبت و شناسایی ذخیره های یاد شده مشمول تسلیم فهرست حقوق نبوده و در زمان رسیدگی به مالیات حقوق، موضوع شمول مالیات حقوق و یا اعمال معافیت مالیاتی و همچنین شمول جریمه ماده 197 قانون مالیاتهای مستقیم به مبالغ فوق در زمان ذخیره گیری فاقد موضوعیت می باشد. 2- هزینه مربوط به ذخیره حق سنوات به میزان مندرج در جزء (و) و بند (2) ماده 148 قانون مالیات های مستقیم (معادل یک ماه آخرین حقوق و دستمزد و همچنین مابه التفاوت تعدیل حقوق سنوات قبل) به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی تلقی خواهد گردید. 3- هزینه مربوط به ذخیره حقوق ایام مرخصی استفاده نشده با توجه به عدم پیش بینی در مواد 147 و 148 قانون مالیات های مستقیم به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی قابل پذیرش نخواهد بود، لیکن هزینه مذکور در زمان پرداخت و یا تخصیص (بستانکار نمودن حقوق بگیر) به استناد بند 2 ماده 148 قانون مالیات های مستقیم به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی تلقی می شود. 4- براساس بند 5 ماده 91 قانون مالیات های مستقیم اصلاحی مصوب 1394/4/31 وجوه پرداختی یا تخصیصی بابت حق سنوات و حقوق ایام مرخصی استفاده نشده، فارغ از بازنشستگی، از کار افتادگی، قطع همکاری و یا ادامه کار حقوق بگیر، از پرداخت مالیات معاف می باشد. 5- حق بیمه سهم کارفرما مشمول مالیات حقوق و تسلیم فهرست حقوق نمی باشد، بنابراین شمول جریمه عدم تسلیم فهرست موضوع ماده 197 قانون مالیات های مستقیم نیز در این خصوص موضوعیت ندارد.

  مرجع صادرکننده: سازمان امور مالیاتی کشور- رئیس کل

• بخشنامه عدم تعلق جریمه موضوع ماده 197 قانون مالیات های مستقیم در صورت بارگذاری لیست حقوق در سامانه مالیات بر درآمد حقوق، در موعد مقرر شماره ۲۳۰/۹۶/۱۳۲ · ۱۳۹۶/۱۰/۰۵

  نظر به ابهام برخی از ادارات کل امور مالیاتی، در خصوص شمول یا عدم شمول جریمه موضوع ماده 197 قانون مالیات های مستقیم مصوب 1394/04/31 با عنایت به بارگذاری لیست های حقوق در سامانه مالیات بر درآمد حقوق و عدم ارسال نسخه فیزیکی آن به ادارات امور مالیاتی، متذکر می گردد: از آن جا که ارسال لیست حقوق در موعد مقرر از طریق سامانه مالیات بر درآمد حقوق، به منزله تسلیم لیست مزبور به اداره امور مالیاتی محل، در اجرای مقررات موضوع ماده 86 قانون مالیات های مستقیم می باشد، لذا مطالبه جریمه موضوع ماده 197 قانون موصوف، به جهت عدم تسلیم فهرست یاد شده به صورت فیزیکی از اشخاصی که در موعد مقرر، نسبت به ارسال و بارگذاری لیست حقوق کارکنان خود در سامانه مزبور اقدام نموده اند، موضوعیت نخواهد داشت.

  مرجع صادرکننده: سازمان امور مالیاتی کشور- معاون مالیات های مستقیم

• بخشنامه رسیدگی های مالیاتی و بخشودگی جرایم انجمن های علمی شماره ۲۰۰/۹۷/۱۱۸/ص · ۱۳۹۷/۰۸/۱۹

  با توجه به سؤالات و ابهامات مطرح شده درخصوص نحوه حسابرسی و انجام فرآیندهای مالیاتی در خصوص انجمن­های علمی دارای مجوز از وزارت علوم، تحقیقات و فن آوری، بدینوسیله مقرر می دارد: 1-­ نظر به اینکه به موجب بند«ی» ماده 139 قانون مالیات­های مستقیم مصوب 1366 و اصلاحیه­های بعدی آن کمک­ها و هدایای دریافتی نقدی و غیر نقدی و همچنین حق عضویت اعضای مجامع حرفه­ای، احزاب و انجمن­ها و تشکل­های غیر دولتی که دارای مجوز از مراجع ذیربط باشند و وجوهی که به موجب قانون و مقررات مربوط از درآمد یا حق­الزحمه اعضای آنها کسر و به حساب مجامع مزبور واریز می شود، از پرداخت مالیات معاف/ مشمول مالیات به نرخ صفر است و از طرفی عمده منابع درآمدی انجمن های علمی دارای مجوز از وزارت علوم، تحقیقات و فن آوری از محل کمک­ها و هدایای دریافتی نقدی و غیر نقدی و حق عضویت اعضا می باشد بنابر این ترتیبی اتخاذ گردد تا اظهارنامه مالیاتی این گونه مؤدیان که در موعد مقرر تسلیم می گردد حق المقدور در اجرای مقررات تبصره الحاقی به ماده 29 آیین نامه موضوع ماده 219 قانون مالیات های مستقیم مورد پذیرش واقع گردد.

  مرجع صادرکننده: رئیس کل سازمان امور مالیاتی

• بخشنامه لزوم درج جرایم در برگ های قطعی مالیات شماره ۲۳۰/۳۶۲۱۹/د · ۱۳۹۲/۱۲/۱۰

  پیرو بخشنامه شماره 30/4/2628/22056 مورخ 1377/05/08 و نظر به اینکه حسب بررسی های به عمل آمده از سوی دادستانی انتظامی مالیاتی و سایر مراجع قانونی، برخی از ادارات امور مالیاتی از درج جرایم مالیاتی (موضوع مواد 190، 192، 193 و ...) در برگ مالیات قطعی صادره خودداری نموده و در فرمی جداگانه نسبت به محاسبه جرایم فوق الذکر مبادرت و در موارد ارسال برگ مالیات قطعی به وصول و اجراء نسبت به ارسال برگ مالیات قطعی به انضمام فرم مذکور به ادارات وصول و اجرا اقدام می نمایند، لذا ضمن تاکید بر اجرای مفاد بخشنامه صدرالاشاره، بدینوسیله تأکید می گردد، کلیه جرایم مالیاتی تا تاریخ صدور برگ مالیات قطعی به تفکیک محاسبه و در برگ مالیات قطعی درج گردد.

  مرجع صادرکننده: سازمان امور مالیاتی کشور- معاون مالیات های مستقیم

• دستورالعمل برخورداری از تسهیلات مقرر در تبصره ۱ ماده ۱۹۰ شماره ۲۳۲/۱۶۷/۲۱۱۵۴ · ۱۳۸۸/۰۳/۱۹

  احتراماً، نظر به برخی ابهامات مطرح شده در ارتباط با بخشودگی قانونی جرائم مالیات حقوق و تکلیفی موضوع مواد ۱۹۷ و ۱۹۹ قانون مالیاتهای مستقیم ضمن تأکید بر رعایت مفاد بخشنامه شماره 201٫۱۷۴۷۳ - ۲۱۱ مورخ ۵٫۱۰٫ ۱۳۸۵ ، بدین وسیله مقرر میدارد منظور از تسلیم به موقع اظهارنامه، ترازنامه و حساب سود و زیان مذکور در بخشنامه مورد اشاره در ارتباط با صاحبان مشاغل و اشخاص حقوقی، اظهارنامه، ترازنامه و حساب سود و زیان موضوع تبصره ۴ ماده ۱۰۰ و ماده ۱۱۰ قانون حسب مورد بوده و لذا عدم رعایت مفاد ماده ۸۶ (در خصوص ارائه لیست حقوق پرداختی) و تسلیم صورت یا فهرست یا قرارداد یا مشخصات مؤدی (در ارتباط با مالیات تکلیفی) موجب عدم برخورداری از تسهیلات مقرر در تبصره ۱ ماده ۱۹۰ در صورت رعایت شرایط مقرر در تبصره مزبور نخواهد بود.

  مرجع صادرکننده: معاون عملیاتی

• بخشنامه رفع ابهامات مطرح شده در ارتباط با بخشودگی قانونی جرائم مالیات حقوق و تکلیفی موضوع مواد 197 و 199 قانون مالیات های مستقیم شماره ۲۳۲/۳۹۷/۳۱۱۵۴ · ۱۳۸۸/۰۳/۱۹

  احتراماً، نظر به برخی ابهامات مطرح شده در ارتباط با بخشودگی قانونی جرائم مالیات حقوق و تکلیفی موضوع مواد 197 و 199 قانون مالیات های مستقیم ضمن تأکید بر رعایت مفاد بخشنامه شماره 211/201/17473 مورخ 1385/05/10، بدین وسیله مقرر می دارد منظور از تسلیم به موقع اظهارنامه، ترازنامه و حساب سود و زیان مذکور در بخشنامه مورد اشاره در ارتباط با صاحبان مشاغل و اشخاص حقوقی، اظهارنامه، ترازنامه و حساب سود و زیان موضوع تبصره 4 ماده 100 و ماده 110 قانون حسب مورد بوده و لذا عدم رعایت مفاد ماده 86 (در خصوص ارائه لیست حقوق پرداختی) و تسلیم صورت یا فهرست یا قرارداد یا مشخصات مودی (در ارتباط با مالیات تکلیفی) موجب عدم برخورداری از تسهیلات مقرر در تبصره 1 ماده 190 در صورت شرایط مقرر در تبصره مزبور نخواهد بود.

  مرجع صادرکننده: سازمان امور مالیاتی کشور- معاون عملیاتی

• بخشنامه حوزه ذیصلاح برای وصول مالیات های تکلیفی شماره ۵۹۹۰ · ۱۳۸۴/۰۴/۰۶

  در محدوده تهران بزرگ ( در مواردیکه منابع مالیاتهای تکلیفی در آن واقع و یا رویدادهای مشمول مالیاتهای تکلیفی در آن صورت می گیرد ) از حیث اشخاص حقوقی واحدهای مالیاتی صالح برای دریافت مالیاتهای تکلیفی ، واحدهای مالیاتی رسیدگی کننده به پرونده عملکرد اشخاص حقوقی ( پرداخت کننده ) مستقر در اداره کل امور مالیاتی شرکتها و یا اداره کل امور مالیاتی مودیان بزرگ و از جهت اشخاص حقیقی( صاحبان مشاغل ) با توجه به محل فعالیت و یا عندالاقتضاء محل سکونت ( در مورد مشمولین تبصره 2 ماده 100 ) حسب مورد واحدهای مالیاتی محل فعالیت یا سکونت پرداخت کننده که در یکی از ادارات کل امور مالیاتی مرکز ، شرق ، غرب ، جنوب و شمال تهران و در نواحی خارج از محدوده جغرافیایی ادارات کل پنجگانه مذکور و یا موارد خارح از شمول ادارات کل امور مالیاتی شرکتها و مودیان بزرگ ، اداره کل امور مالیاتی استان تهران خواهند بود .

  مرجع صادرکننده: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

• رای شورای عالی مالیاتی جرائم و جوایز موضوع ماده 190 قانون مالیات های مستقیم مصوب اسفند ماه 1366 و اصلاحیه بعدی و تبصره های 1 و 2 آن نسبت به کسر کنندگان مالیات حقوق قابل اعمال می باشد شماره ۳۰/۴/۱۰۴۰۹ · ۱۳۷۶/۱۰/۰۶

  گزارش شماره 30/4/5123 مورخ 1376/05/13 ریاست شورای عالی مالیاتی عنوان معاونت محترم درآمدهای مالیاتی دایر بر طرح این مسئله که ”آیا جرائم و جوایز موضوع ماده 190 قانون مالیات های مستقیم مصوب اسفند ماه 1366 و اصلاحیه بعدی و تبصره های 1 و 2 آن نسبت به کسر کنندگان مالیات حقوق هم قابل اعمال می باشد یا خیر؟“ حسب ارجاع آن معاونت در جلسه مورخ 1376/10/01 هیئت عمومی شورای عالی مالیاتی به استناد بند 3 ماده 251 قانون مذکور مطرح و منجر به صدور رای هیئت یاد شده به شرح زیر گردید: 1- نظر به اینکه مالیات از حقوق پرداختی یا تخصیصی به حقوق بگیران کسر می گردد و وظیفه پرداخت کنندگان صرفاً کسر و ارسال آن به حوزه های مالیاتی است، بنابراین تعلق جایزه خوش حسابی معادل چهار درصد مالیات دیگران (حقوق بگیران) اصولاً به غیر مورد نداشته و اعطاء جایزه موضوع صدر ماده 190 به پرداخت کنندگان حقوق منتفی است. 2- مستنبط از مجموعه احکام موضوع ماده 182 و ماده 190 و ماده 197 و ماده 199 قانون مالیات های مستقیم مصوب اسفند ماه 1366 و اصلاحیه های بعدی آن این است که پرداخت کنندگان حقوق در صورت تخلف از انجام وظایف مقرره مشمول جرائم خاص خود برابر ماده 197 و 199 و تبصره های آن می باشد، در نتیجه جریمه دیر کرد به میزان 2/5 درصد در ماه مقرر در ماده 190 مذکور شامل پرداخت کنندگان حقوق نخواهد بود. 3- چون مالیات حقوق برابر ماده 90 قانون مالیات های مستقیم از پرداخت کنندگان حقوق مطالبه می شود و به استناد قسمت اخیر همان ماده آن ها می توانند ظرف سی روز از تاریخ مطالبه اعتراض و تقاضای احاله پرونده را به هیئت های حل اختلاف مالیاتی بنمایند، علیهذا منع قانونی برای برخورداری پرداخت کنندگان حقوق از تسهیلات موضوع تبصره 1 ماده 190 قانون مذکور (در صورت اعلام قبولی، پرداخت و یا ترتیب پرداخت بعد از ابلاغ برگ مطالبه مالیات) و نیز تسهیلات موضوع تبصره 2 آن ماده (در صورت پرداخت یا ترتیب پرداخت پس از صدور رای هیأت حل اختلاف و قبل از صدور برگ اجرائی) وجود ندارد. محمدعلی خوش اخلاق- سیدمحمود حمیدی- علی افرا- محمد رزاقی- غلامحسین هدایت عبدی- محمدعلی بیگپور- علی اکبر نوربخش- محمدعلی سعیدزاده- داریوش آل آقا

  مرجع صادرکننده: شورای عالی مالیاتی

• بخشنامه عدم دریافت به موقع مالیات حقوق شماره ۵۳۴۷ · ۱۳۷۴/۰۲/۲۴

  نظر به اینکه به موجب ماده 85 قانون مالیات های مستقیم مصوب اسفند ماه 1366 و اصلاحیه آن مصوب 1371/02/07 مجلس شورای اسلامی، پرداخت کنندگان حقوق هنگام هر پرداخت یا تخصیص آن مکلفند مالیات متعلق را طبق ضوابط مربوط محاسبه و کسر و ظرف سی روز با صورتی حاوی نام و نشانی دریافت کنندگان حقوق و میزان آن به حوزه مالیاتی محل پرداخت و در ماه های بعد فقط فرم خلاصه لیست و تغییرات را صورت دهند، ولی چون مشاهده شده بعضی از کارفرمایان بدون توجه به مقررات قانون مذکور در زمینه کسر و واریز مالیات بر درآمد حقوق، مالیات های مکسوره را به موقع واریز ننموده و یا اصولا از کسر آن خودداری کرده و یا بعضا در محاسبه به طور اشتباه عمل نموده اند، نظر به اینکه عدم پرداخت به موقع مالیات حقوق وجاهت قانونی نداشته و اصولا قابل توجیه نیست، لذا ضمن یادآوری تکالیف مقرر در قانون یاد شده و نیز جرائم متعلق به اینگونه متخلفین انتظار دارد که کلیه مکلفین به کسر مالیات های تکلیفی از جمله مالیات بر درآمد حقوق بالاخص ذیحسابی های دستگاه ها هر گونه مالیات های تکلیفی مربوط را وفق مقررات قانونی کسر و ضمن انجام سایر تکالیف مقرر، نسبت به واریز به موقع آن ها به حساب درآمدهای مالیاتی این وزارتخانه اقدام لازم معمول دارند، بدیهی است در صورت تخلف از انجام وظایف مقرر، بر اساس ماده 197 و ماده 199 قانون فوق الذکر در مورد عدم تسلیم لیست و نیز عدم پرداخت مالیات بر حقوق در مهلت قانونی به ترتیب مشمول جرائمی معادل 2% حقوق پرداختی و 20% مالیات پرداخت نشده بوده که با مودی متضامنا مسئول جبران زیان وارده به دولت خواهند بود. ضمنا طبق تبصره های 1 و 2 ماده اخیر در مواردی که مکلفین به کسر مالیات، وزارتخانه، شرکت یا موسسه دولتی یا شهرداری باشد، مسئولین امر مشمول مجازات مقرر بر اساس قانون تخلفات اداری خواهند بود و هر گاه مکلف به کسر مالیات شخص حقوقی غیردولتی باشد، مدیر یا مدیران مربوط نیز علاوه بر مسئولیت تضامنی، نسبت به پرداخت مالیات و جرائم متعلق به حبس تادیبی از سه ماه تا دو سال محکوم خواهند شد علیهذا ضمن تاکید به رعایت قوانین و مقررات مالیاتی مجددا یادآور می شود در صورت عدم اجرای موارد فوق، مدیر یا مدیران مربوط پاسخگو بوده و این وزارت هیچ گونه مساعدت و همراهی در این زمینه انجام نخواهد داد. به همین جهت به ادارات کل مالیاتی دستور داده شده به منظور جلوگیری از تخلفات مالیات بر حقوق، جرائم متعلقه کلیه مودیان را تماما دریافت دارند خواهشمند است دستور فرمایند مراتب به کلیه واحدها، شرکت های تابعه، وابسته و تحت پوشش نیز اعلام گردد.

  مرجع صادرکننده: وزیر امور اقتصادی و دارایی

• بخشنامه مالیات بر درآمد حقوق سال 70 (پرداخت شده در سال 71) مشمول نرخ های سال 70 می باشد. شماره ۳۰/۵/۴۰۱/۳۹۰۴ · ۱۳۷۲/۰۲/۰۵

  نظر به اینکه مشاهده شده بعضی از کارفرمایان، بدون توجه به مقررات قانون مالیات های مستقیم مصوب 1366/12/03 و اصلاحیه آن مصوب 1371/02/07 مجلس شورای اسلامی در زمینه کسر و واریز مالیات های تکلیفی از جمله مالیات بر درآمد حقوق موضوع فصل سوم از باب سوم قانون مذکور (مواد 82 الی 92) مالیات های مکسوره را به موقع واریز ننموده و یا اصولا از کسر آن خودداری کرده و یا بعضاً در محاسبه به طور اشتباه عمل نموده اند علیهذا ضمن یادآوری تکالیف مقرر در قانون یاد شده و نیز جرایم متعلق به اینگونه متخلفین (موضوع مواد 197 و 199) و با عنایت به سهم درآمدهای مالیاتی پیش بینی شده در بودجه کل کشور انتظار دارد که کلیه مکلفین به کسر مالیات های تکلیفی بالاخص ذیحسابی های دستگاه ها هرگونه مالیات های تکلیفی مربوط را وفق مقررات قانونی کسر و ضمن انجام سایر تکالیف مقرر نسبت به واریز به موقع آن ها به حساب درآمدهای مالیاتی این وزارت اقدام لازم معمول دارند. هم چنین از آنجا که قسمتی از مطالبات سال 1370 حقوق بگیران مشمول قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت مصوب 1370/06/13 مجلس شورای اسلامی در سال جاری پرداخت می گردد، به منظور محاسبه صحیح مالیات متعلق به اینگونه درآمدها یادآور می شود که چون درآمد حقوق هر فرد ظرف یک سال طبق مقررات قانونی همان سال مشمول مالیات بوده و تخصیص یا پرداخت این درآمد در سال های بعد موثر در اجرای مقررات و اعمال نرخ مالیاتی سال مزبور نمی باشد بنابراین توجه خواهند داشت که هرگونه پرداخت حقوق از بابت اجرای قانون مذکور در صدر این بند و مربوط به سال 1370 و موارد مشابه که در سنوات بعد پرداخت می شود بدون توجه به سال پرداخت بایستی به جمع درآمد مشمول مالیات حقوق بگیر در سال مربوط اضافه شده و به نرخ مقرر مربوط وفق مقررات قانون همان سال مبنای محاسبه مالیات قرار گیرد. بدیهی است در مواردی که حسابرسان اعزامی وزارتخانه جهت بررسی و نظارت های مربوط مراجعه نمایند ضمن همکاری های لازم در این باره هرگونه اسناد و مدارک مورد لزوم را در اختیار آنان قرارخواهند داد.

  مرجع صادرکننده: وزیر امور اقتصادی و دارایی

• بخشنامه در خصوص مالیات بر درآمد حقوق کارکنان دفاتر اسناد رسمی شماره ۳۰/۵/۳۵۹۹/۴۶۵۴۶ · ۱۳۷۲/۰۸/۰۹

  از آنجا که بعضی از مسئولین مالیاتی در مورد مالیات بر درآمد حقوق کارکنان دفاتر اسناد رسمی با ابهام مواجه بوده از طرفی گویا برخی حوزه های مالیاتی هنوز از مفاد قانون اصلاح پاره ای از مواد قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب 1371/03/03 و آئین نامه موضوع تبصره ماده 3 آن بی اطلاع می باشند، به منظور رفع اشکال و اتخاذ رویه واحد ضمن ارسال نسخه ای از متن قانون و آئین نامه یاد شده نکات زیر را متذکر می گردد: 1- کلیه سردفتران همانند سایر پرداخت کنندگان حقوق مکلفند برابر ماده 85 قانون مالیات های مستقیم مصوب اسفند ماه 1366 و اصلاحیه بعدی آن با رعایت سایر مقررات موضوع فصل سوم باب سوم آن قانون، هنگام هر پرداخت یا تخصیص مالیات متعلق را بر اساس درآمد مشمول مالیات سالانه کسر و ظرف سی روز ضمن تسلیم فهرست مشخصات حقوق بگیران به حوزه مالیاتی محل پرداخت و در ماه های بعد هم تغییرات را صورت دهند و گر نه حسب مورد مشمول جرائم و مجازات های موضوع ماده 197 و ماده 199 و تبصره 3 آن خواهند بود.

  مرجع صادرکننده: وزیر امور اقتصادی و دارایی