فصل سوم - مالیات بر درآمد حقوق
این متن عینا از متن کامل قانون مالیات های مستقیم نقل شده است. فهرست همه مواد در صفحه قانون آمده است.
محسن زمانی - مشاور رسمی مالیاتی
فصل سوم - مالیات بر درآمد حقوق
این متن عینا از متن کامل قانون مالیات های مستقیم نقل شده است. فهرست همه مواد در صفحه قانون آمده است.
منبع: سازمان امور مالیاتی کشور. وضعیت هر مقرره طبق آخرین بررسی شهریور ۱۴۰۳ است.
با توجه به اطلاعات واصله، برخی از دستگاه های اجرایی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری به دلایلی فهرست حقوق کارکنان خود را خارج از سامانه حقوق و دستمزد سازمان امور مالیاتی کشور و یا به صورت فیزیکی به اداره امور مالیاتی مربوطه تسلیم می نمایند که این امر علاوه بر ایجاد اختلال در آمارهای بانک اطلاعاتی سازمان، اجرای مفاد حکم بند (و) تبصره (12) قانون بودجه سال 1402 کل کشور را با مشکلاتی مواجه می نماید. لذا در اجرای مفاد ماده (86) قانون مالیات های مستقیم که مقرر شده است «پرداخت کنندگان حقوق هنگام هر پرداخت یا تخصیص آن مکلفند مالیات متعلق را طبق مقررات ماده (85) این قانون محاسبه و کسر و تا پایان ماه بعد ضمن تسلیم فهرستی متضمن نام و نشانی دریافت کنندگان حقوق و میزان آن به اداره امور مالیاتی محل پرداخت و در ماه های بعد فقط تغییرات را صورت دهند» و با امعان نظر به مفاد تبصره (1) ماده (219) قانون مالیات های مستقیم اصلاحی مصوب 1394/04/31 تاکید می نماید، تمامی مودیان محترم مالیاتی مکلف به رعایت ماده (86) قانون مالیات های مستقیم از جمله کلیه دستگاه های اجرایی، موظفند، با مراجعه به پنجره واحد خدمات مالیاتی به آدرس (salary.tax.gov.ir) و با رعایت قوانین موضوعه، فهرست حقوق و دستمزد دریافت کنندگان حقوق و میزان آن را به سازمان امور مالیاتی کشور تسلیم نمایند. بدیهی است، در اجرای مفاد ماده (90) قانون مالیات های مستقیم، اداره امور مالیاتی ذی صلاح مکلف است هرگونه مغایرت در میزان مالیات که در اجرای حکم بند (و) تبصره (12) قانون بودجه سال 1402 کل کشور به واسطه عدم ارسال فهرست از طریق آدرس یاد شده توسط مودی برای هر یک از حقوق بگیران مودی شناسایی می شود را به انضمام جرایم موضوع قانون مالیات های مستقیم از پرداخت کننده حقوق که در حکم مودی می باشد، مطالبه نماید. لازم به ذکر است، با هدف ساده سازی و تسریع در انجام فرآیندهای مالیاتی، نام کاربری و رمز عبور مودیان محترم مالیاتی در تمام سامانه ها از جمله سامانه ارسال معاملات فصلی و سامانه مالیات بر درآمد و ... یکسان بوده و مودیان مذکور با استفاده از رمز عبور سامانه های مزبور می توانند به سامانه حقوق و دستمزد نیز دسترسی داشته باشند.
مرجع صادرکننده: رئیس کل
پیرو دستورالعمل شماره 200/1400/502 مورخ 1400/02/01 موضوع نحوه اجرای مقررات بند (ح) تبصره (6) قانون بودجه سال 1400 کل کشور، با عنایت به برخی ابهامات مطروحه در خصوص بند (3) دستورالعمل مذکور مبنی بر «پزشکانی که دارای رابطه استخدامی با مراکز درمانی می باشند، مشمول حکم جزء (1) بند (ح) تبصره (6) قانون مذکور نبوده و کلیه وجوه دریافتی آن ها، مشمول مقررات فصل مالیات بر درآمد حقوق می باشد.»، به اطلاع می رساند: منظور از عبارت کلیه وجوه دریافتی در بند فوق الذکر، صرفا شامل کلیه وجوه دریافتی پزشک از مرکز درمانی دارای رابطه استخدامی با پزشک بوده و این موضوع قابل تسری به سایر وجوه دریافتی پزشک مزبور از دیگر مراکز درمانی، با موضوع حق الزحمه یا حق العمل پزشکی نمی باشد.
مرجع صادرکننده: معاون درآمدهای مالیاتی
پیرو بخشنامه شماره 200/1402/5 مورخ 1402/02/27 در خصوص ابلاغ مقررات مربوط به احکام بند (و) تبصره 12 و بند (ص) تبصره 6 قانون بودجه سال 1402 کل کشور و نظر به سوالات و ابهامات مطرح شده راجع به بند 9 بخشنامه مذکور، به اطلاع می رساند: -1طبق مفاد تبصره بند (ت) ماده 1 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت (مصوب 1400/07/24)، استفاده از معافیت مالیاتی موضوع ماده 18 قانون مذکور، مشروط به آن است که نرخ باروری شهرستان محل زادگاه پدر یا فرزند، بالای 2/5 نباشد.
مرجع صادرکننده: رئیس کل
به پیوست دادنامه شماره 140009970906011207 مورخ 1400/10/15 هیات تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری مبنی بر عدم مغایرت مفاد بخشنامه شماره 200/99/58 مورخ 1399/08/14 با قانون در ارتباط با کمک هزینه رفاهی کارکنان بشرح ذیل جهت بهره برداری ارسال می گردد. "با عنایت به اینکه خواسته شاکی ابطال عبارات در «حدود متعارف» و «کلیه کارکنان» از بخشنامه های شماره 200/98/80 مورخه 1398/08/27 و شماره 200/99/58 مورخه 1399/08/14 سازمان امور مالیاتی می باشد و بخشنامه های مورد شکایت که در راستای آرای سابق الصدور هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره 601 مورخه 1389/12/09 و شماره 73 مورخه 1398/01/27 صادر شده اند و مفاد دادنامه های یاد شده مبنی بر عدم شمول مالیات بر حقوق بر کمک هزینه های رفاهی بوده و با نظرداشت اینکه بر اساس ابهام مطرح شده مبنی بر اینکه در رأی سابق الصدور هیأت عمومی قید کارکنان دولت آمده بود که با این وصف معافیت یاد شده (کمک هزینه های رفاهی) صرفا شامل حقوق بگیران دولتی می شد، لیکن هیأت عمومی با رفع ابهام از رأی سابق خویش و اصلاح آن، قید حقوق بگیران را منظور نمود و در بخشنامه یاد شده در راستای تبعیت از این نظر «کلیه کارکنان» قید شده تا هم شامل کارمندان دولتی و هم بخش خصوصی شود که در لایحه دفاعیه طرف شکایت به این امر اذعان گردید و از سویی، قید متعارف که در بخشنامه های معترض عنه قید شده است با وحدت ملاک از احکام مختلف قانون مالیاتهای مستقیم از جمله پذیرش هزینه ها در حدود متعارف، پذیرش هزینه کفن و دفن در حدود متعارف و ... ذکر شده است و با هدف جلوگیری از پرداخت های غیر متعارف در قالب هزینه های رفاهی به قصد فرار مالیاتی به لحاظ شمول معافیت، بوده، بنابراین، مجموعا بخشنامه های مورد شکایت در راستای بیان اهداف مقنن و تبیین شیوه های اجرایی قانون بوده و مغایرتی با مقررات نداشته به استناد بند (ب) ماده (84) از قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 رأی به رد شکایت صادر می نماید. رأی صادره ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از ناحیه ریاست محترم دیوان یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان عدالت اداری می باشد." با توجه به ابهامات و سوالات مطروحه در خصوص مصادیق ماده (40) قانون الحاق موادی به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب سال 1384 و با عنایت به مفاد رای فوق الذکر وجوهی که بابت کمک هزینه های رفاهی از قبیل کمک هزینه های مهد کودک ، یارانه غذا ، ایاب و ذهاب ، بن کالا و ...به عنوان مصادیق ماده (40) قانون صدرالذکر به حقوق بگیران در حدود متعارف و مطابق قانون و مقررات ذی ربط و متکی به اسناد و مدارک پرداخت می شود، از شمول حکم مواد (82) و (83) قانون مالیات های مستقیم خارج می باشد. بدیهی است مفاد رای مذکور صرفا ناظر به کمک هزینه های رفاهی به شرح فوق بوده و قابل تسری به سایر حقوق و مزایای پرداختی یا تخصیصی اعم از نقدی و غیر نقدی (مستمر و غیر مستمر) نخواهد بود.
مرجع صادرکننده: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
به پیوست نظر اکثریت اعضای شورای عالی مالیاتی موضوع صورتجلسه شماره 14-201 مورخ 1393/07/19، در ارتباط با مالیات بر درآمد حقوق کارکنان شاغل در پارک های علم و فن آوری با توجه به مقررات ماده 47 قانون برنامه پنجساله چهارم توسعه و ماده 9 قانون حمایت از شرکت ها و موسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری ها و اختراعات مصوب 1389/08/05مجلس شورای اسلامی، مبنی بر اینکه " بنابه تصریح مقنن دامنه شمول معافیت مالیاتی مزبور صرفاً معطوف به درآمد واحدهای پژوهشی، فناوری و مهندسی مستقر در پارک های علم و فن آوری بوده و از این حیث قابل تسری به سایر منابع مالیاتی از جمله مالیات حقوق نمی باشد. بنابراین درآمد حقوق کارکنان شاغل در واحدهای مورد نظر با رعایت مقررات مشمول مالیات بر درآمد حقوق خواهد بود ." جهت اجراء ابلاغ می گردد.
مرجع صادرکننده: سازمان امور مالیاتی کشور- رئیس کل
گزارش شماره 230/20174/د مورخ 1393/06/15 معاونت مالیاتهای مستقیم عنوان رییس کل محترم سازمان امور مالیاتی حسب ارجاع آن مقام در جلسه 1393/07/07 شورای عالی مالیاتی مطرح گردید که اجمال قضیه به قرار زیر است : موضوع گزارش دلالت بر ابهام در مورد معافیت مالیات بر درآمد حقوق کارکنان شاغل در واحدهای پژوهشی، فناوری و مهندسی مستقر در پارکهای علم و فناوری بوده که در انطباق موضوع با مقررات ناظر بر ماده 47 قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی (مصوب 1383) و ماده 9 قانون حمایت از شرکتها و موسسات دانش بنیان و ...(مصوب 1389) و همچنین تسری یا عدم تسری معافیت موضوع ماده 13 قانون مناطق آزاد تجاری(مصوب 1372) به درآمد حقوق کارکنان مذکور دو نظریه از سوی معاونت مالیاتهای مستقیم و معاونت فنی و حقوقی وقت سازمان مطرح می باشد : نظر اول : دفتر فنی و حسابرسی مالیاتی با استناد به مادتین 9 و 47 قوانین صدرالذکر و سیاق معافیت موضوع ماده 13 قانون مناطق آزاد تجاری که به فعالیتهای اقتصادی اشخاص درآن مناطق تخصیص یافته معتقد است که این معافیت صرفاً درآمد واحدهای مورد اشاره در پارکهای علم و فناوری را مورد حکم قرار داده و قابل تسری به مالیات حقوق کارکنان شاغل در این واحدها نمی باشد . نظر دوم : مبتنی بر اظهار نظر معاونت فنی و حقوقی وقت سازمان طی نامه شماره 21126 مورخ 1387/11/21 عنوان اداره کل امور مالیاتی استان اصفهان مبنی بر تسری معافیت موضوع ماده 13 قانون اداره مناطق آزاد تجاری و صنعتی به درآمد حقوق به کارکنان شاغل در واحدهای پژوهشی و فناوری و مهندسی مستقر در پارکهای علم و فناوری از تاریخ صدور مجوز توسط مدیریت پارک می باشد . شورای عالی مالیاتی در اجرای بند 3 ماده 255 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب اسفندماه1366 و اصلاحیه های بعدی آن با حضور رییس شورا و روسای شعب به نمایندگی از طرف اعضاء شعب این شورا تشکیل و ضمن بررسی نظرات مطروحه و انطباق آن با مقررات قانونی مرتبط و شور و تبادل نظر به شرح آتی مبادرت به اعلام نظر می نماید: رای اکثریت : نظر به اینکه بنا به تصریح مقنن دامنه شمول معافیت مالیاتی مزبور صرفاً معطوف به درآمد واحدهای پژوهشی، فناوری و مهندسی مستقر در پارکهای علم و فناوری بوده و از این حیث قابل تسری به سایر منابع مالیاتی از جمله مالیات حقوق نمی باشد . بنابر این درآمد حقوق کارکنان شاغل در واحدهای مورد نظر با رعایت مقررات مشمول مالیات بر درآمد حقوق خواهد بود ./پ محمدعلی تراب زاده- محمدرضا مددی- غلامعلی آبائی- محسن ابراهیمی- رضا جنانی- سعید آسترکی نظر اقلیت : مستنبط از مدلول حکم ماده (9) قانون حمایت از شرکتها و موسسات دانش بنیان ... و ماده (47) قانون برنامه چهارم توسعه ... سیاق عبارت برخورداری از مزایای قانونی مناطق آزاد در خصوص روابط کار و معافیت های مالیاتی و عوارض بطور اعم می باشد، فلذا بنابه مراتب درآمد حقوق کارکنان شاغل در واحدهای مذکور با رعایت مقررات و قوانین موصوف مشمول معافیت مالیات بر درآمد حقوق خواهند بود . امیرحسین علی حکیم- علی محمد بصیرت- محسن توکلی
مرجع صادرکننده: شورای عالی مالیاتی
نظر به اینکه در خصوص حقوق پرداختی به بازنشستگان صندوق های مختلف بازنشستگی و سایر اشخاصی که حقوق اصلی خود را از دیگری دریافت نموده و مجدداً به طور تمام وقت یا نیمه وقت با اشخاص دیگر همکاری و حقوق دریافت می نمایند ابهاماتی مطرح می باشد، بدینوسیله مقرر می دارد: 1- وجوه پرداختی به افراد بازنشسته که از سازمان های مختلف حقوق بازنشستگی دریافت می نمایند و مجدداً به طور تمام وقت یا نیمه وقت به عنوان حقوق بگیر با مراکز دیگر همکاری می نمایند، با عنایت به ماده 82 قانون مالیات های مستقیم مصوب اسفند ماه 66 و اصلاحیه های بعدی آن همانند سایر حقوق بگیران بدون توجه به وضعیت بازنشستگی آنان پس از کسر معافیت مقرر در ماده 84 اصلاحی قانون مزبور(مشروط به عدم استفاده از معافیت موضوع ماده 84 قانون فوق به دلیل داشتن درآمد حقوق از محل دیگر) مشمول مالیات بر درآمد حقوق بوده و مالیات آن می بایست وفق مقررات ماده 85 قانون یاد شده محاسبه، کسر و به حساب سازمان امور مالیاتی کشور واریزگردد.
مرجع صادرکننده: سازمان امور مالیاتی- معاون مالیات های مستقیم
پیرو بخشنامه شماره 210/4529 مورخ 1390/02/27 سازمان متبوع (در خصوص ابلاغ رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری موضوع دادنامه شماره 601 مورخ 1389/12/09)، به پیوست تصویر رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 335 مورخ 1391/06/20 مندرج در روزنامه رسمی شماره 19685 مورخ 1391/07/11 مبنی بر تسری ابطال بخشنامه شماره 33553 مورخ 1387/04/12 (در خصوص وجوه پرداختی به کارکنان دولت تحت عناوین مهد کودک، یارانه غذا، ایاب و ذهاب، بن کالا و...) به تاریخ صدور بخشنامه اخیرالذکر (1387/04/12)، جهت اطلاع و اقدام لازم ابلاغ می گردد. شایان ذکر است، وجوه مازاد پرداختی پس از بررسی های لازم بر اساس بند «ب» بخشنامه شماره 30/4/2140/4946 مورخ 1370/02/28 در اجرای احکام مواد 242 و 243 قانون مذکور قابل استرداد خواهد بود.
مرجع صادرکننده: سازمان امور مالیاتی کشور- رئیس کل
نظر به اینکه در خصوص معافیت وجوه پرداختی تحت عناوین مهد کودک ، یارانه غذا ، ایاب و ذهاب و بن کالا و ... سئوالات متعددی مطرح گردیده است . لذا پیرو بخشنامه شماره 210/4529 مورخ 1390/02/27 معاون محترم فنی و حقوقی وقت سازمان متبوع راجع به ابلاغ رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 601 مورخ 1389/12/09 یاد آور می گردد: بـه طـور کـلی وجـوهـی کـه تحت عناوین یاد شده و به استناد ماده 40 قـانـون الـحاق مـوادی به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 1380/11/27 و اصلاحیه 1384/08/15 آن کارکنان دولت پرداخت می شود از شمول پرداخت مالیات بر درآمد حقوق معاف است و این معافیت قابل تسری به کارکنان سایر بخش های غیر دولتی و نیز وجوهی که از منابع و فصول قانونی دیگر به کارکنان دولت پرداخت می گردد نخواهد بود. بدیهی است طبق ماده 20 قانون دیوان عدالت اداری اثر ابطال مصوبات از زمان صدور رأی هیأت عمومی است مگر در مورد مصوبات خلاف شرع یا در مواردی که به منظور جلوگیری از تضییع حقوق اشخاص، هیأت مذکور اثر آن را از زمان تصویب مصوبه اعلام نماید. بنابراین با توجه به تاریخ صدور رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری (1389/12/09) مالیات های دریافتی بابت وجوه یاد شده از تاریخ اخیر الذکر به بعد قابل استرداد خواهد بود و لا غیر.
مرجع صادرکننده: سازمان امور مالیاتی کشور- رئیس کل
2- وجوهی که ورزشکاران غیرحرفه ای، مربیان، سرپرستان و همچنین کادر فنی و تیم های مختلف ورزشی در قبال تسلیم نیروی کار خود بابت اشـتغال به امـور ورزشـی از اشـخاص حـقیقی و حـقوقی بـر حـسب مـدت زمـان معـین دریـافت می نمـایند مـشمول فـصل مالیات بر درآمد حقوق می باشد که پرداخت کنندگان حقـوق مکـلفند پس از اعمال معافیت های مقرر مازاد آن را طبق نرخ های مقرر در ماده 85 اصلاحی قانون مالیات های مستقیم مصوب 1380/11/27 محاسبه و ضمن رعایت سایر مقررات مربوط وفق ماده 86 قانون موصوف مالیات متعلق را ظرف مهلت مقرر کسر و به واحد مالیاتی محل پرداخت نمایند.
مرجع صادرکننده: سازمان امور مالیاتی کشور- رئیس کل
تصویر اظهار نظر شماره 14498-201 مورخ 1388/08/10 شورای عالی مالیاتی در اجرای بند 3 ماده 255 اصلاحیه قانون مالیات های مستقیم 1380/11/27 مبنی بر اینکه :«کمک سود متعلق به تسهیلات بانکی پرداختی به شاغلین دولتی متقاضی انتقال از تهران و کلانشهرها به سایر شهرهای کشور موضوع بند 2 ماده 3 آئین نامه موضوع مصوبه شماره 93138/ت37909ه مورخ 1386/06/12 هیئت محترم وزیران، با مدنظر قرار دادن مقررات مواد 82 و 119 و با عنایت به مفاد بند الف ماده 127 قانون مالیات های مستقیم اصلاحی مصوب 1380/11/27 از مصادیق تحصیل درآمد محسوب نشده و مشمول مالیات نمی باشد.» جهت اطلاع و اجرا ابلاغ می گردد.
مرجع صادرکننده: سازمان امور مالیاتی کشور- معاون فنی و حقوقی
گزارش شماره 360-30/5 -1372/01/31 دفتر فنی مالیاتی عنوان مقام محترم معاونت درآمد های مالیاتی بدین مضمون که شورای عالی انقلاب فرهنگی به موجب مصوبه مورخ 1370/07/30 خود مشتمل بر ماده واحده و دو تبصره، تعلیق پرداخت هرگونه وجهی بابت مالیات از طرف دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی و مدارس غیرانتفاعی تا زمان تعیین تکلیف آن ها از سوی مجلس شورای اسلامی و هم چنین یکسانی حکم مالیاتی راجع به احتساب مالیات حقوق اعضاء هیأت علمی و کادر اداری دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی غیر انتفاعی با اعضاء هیئت علمی و کادر اداری دانشگاه های دولتی را تصویب نموده است به انضمام اظهار نظر شماره 996/60-1371/12/12 معاونت محترم حقوقی و امور مجلس وزارت متبوع در این مورد مبنی بر اینکه فرمان مورخ 1363/12/06 حضرت امام خمینی (ره) که عیناً در پرانتز درج می شود (ضوابط و قواعدی که شورای محترم عالی انقلاب فرهنگی وضع می نماید باید ترتیب اثر داده شود) به مفهوم جواز ورود شورای مذکور در موضوعات غیر فرهنگی و از جمله قوانین مالیاتی نمی باشد و از این حیث مصوبه مذکور ناقض مقررات مالیاتی مصوب مجلس شورای اسلامی نخواهد بود با این توصیه که چون موضوع جنبه مالیاتی دارد اظهار نظر موضوع بند 3 ماده 255 شورای عالی مالیاتی اصلح است عنوان معاونت محترم درآمدهای مالیاتی حسب ارجاع مشارالیه در شورای عالی مالیاتی مطرح است. هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی با مطالعه مرجوعه و منضمات آن و سوابق موجود و پس از بحث و بررسی و تبادل نظر به شرح آتی مبادرت به صدور رای می نماید: نظر به مبانی تشکیل و وظایف شورای عالی انقلاب فرهنگی و با توجه به اصل پنجاه و یکم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اظهار نظر شماره 60996-1371/12/12 معاونت حقوقی و امور مجلس وزارت متبوع مبنی بر اینکه مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی ناقض مقررات مالیاتی مصوب مجلس شورای اسلامی نخواهد بود مورد تأئید است. محمدتقی نژاد عمران- علی اکبر سمیعی – محمد طاهر– محمد رزاقی – مجید میر هادی – محمود حمیدی – رضا زنگنه - علی اصغر محمدی - محمدعلی سعیدزاده
مرجع صادرکننده: شورای عالی مالیاتی