ارزش افزوده

در این شرایط مودی باید ابتدا به واحد ارزش افزوده جهت حذف/ویرایش اطلاعات پرونده خود مراجعه نماید سپس به حوزه مالیات خود جهت حذف/ویرایش پرونده ارزش افزوده ثبت نام الکترونیک خود مراجعه نماید.

مراحل ده گانه فراخوان مالیات بر ارزش افزوده: مالیات بر ارزش افزوده از مهرماه سال 87 در ایران اجرا شده است، قانونی که در اغلب کشورهای توسعه یافته اعمال می‏شود و طی سه دهه اخیر با استقبال وسیع کشورهای در حال توسعه نیز روبه رو گردیده است. اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده، راهی مناسب برای تامین هزینه های عمومی و مدرنیزه کردن سیستم مالیاتی کشور می باشد. سازمان امور مالیاتی برای اجرای بهتر و بدون چالش قانون مالیات بر ارزش افزوده، به تدریج و به صورت مرحله ای واحد های صنفی مختلف را تحت شمول این قانون قرار داد; به طوریکه بعد از لازم الاجرا شدن این قانون، یکباره تمام واحدهای صنفی و تجاری موظف به اجرای آن نشده، بلکه به صورت دوره ای و در بازه های زمانی معین گروه های مشخصی از واحدهای صنفی مشمول آموزش واجرای این قانون اعلام شوند. اولین مرحله این فراخوان درسال 87 صورت پذیرفت که بر اساس آن کلیه واردکنندگان و صادر کنندگان و همچنین فعالان اقتصادی با مجموع فروش کالاها و ارائه خدمات بیش از سه میلیارد ریال در سال 86 و یا بیش از یک میلیارد و دویست و پنجاه میلیون ریال در پنج ماهه نخست سال 87 موظف به اجرای قانون شدند. مرحله دوم این فراخوان از ابتدای مهرماه 88 به اجرا گذاشته شد و کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی، صرفنظر از میزان فعالیت، که مشمول مرحله اول ثبت نام نگردیده و جزء فعالیت های بند (الف) ماده (96) قانون مالیات های مستقیم (مصوب 80/11/27) بودند را در بر گرفت. در مرحله سوم که از ابتدای فروردین 89 به اجرا گذاشته شد، دامنه شمول مودیان گسترش یافت و کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که براساس شرایط مراحل اول و دوم ثبت نام، مشمول اجرای نظام مالیات بر ارزش افزوده نشده بودند و در صورتی که در سال 87 یا 88 مجموع فروش کالاها و ارائه خدمات ( غیرمعاف یا معاف و غیرمعاف ) آنها سه میلیارد ریال و بالاتر بود، مشمول این مرحله گردیدند. از مهرماه 89 مرحله چهارم اجرا گردید و کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که بر اساس شرایط مراحل گذشته مشمول نشده بودند، در صورتی که شاغل به فعالیتهای اعلام شده موضوع بند ب ماده 96 قانون مالیاتهای مستقیم (مصوب 80/11/27) بودند، با هر میزان فروش یا درآمد مشمول این مرحله گردیدند. درمرحله پنجم که از ابتدای مهر ماه 1390 اجرا شد کلیه اشخاص حقوقی که در مراحل قبلی مشمول نبوده و مجموع فروش کالاها و ارائه خدمات (غیرمعاف یا معاف و غیرمعاف) آنها در هر یک از سالهای 87 تا89 یک میلیارد ریال وبیشتر بود وکلیه اشخاص حقوقی که قبل یا بعد از سال 90 ایجاد، تأسیس و به ثبت رسیده یا می رسیدند و حائز شرایط مذکور نشده بودند، در صورتی که مجموع فروش کالا و ارائه خدمات (غیر معاف یا معاف و غیر معاف) آنها در سال 90 یا سال های بعد، یک میلیارد ریال و بیشتر بود، از اولین دوره مالیاتی بعد از رسیدن به آستانه مذکور، مشمول مرحله پنجم ثبت نام و اجرای قانون شدند. مرحله ششم ثبت نام ارزش افزوده از ابتدای سال 94 به مرحله اجرا درآمد. در این مرحله اشخاص حقوقی و همچنین حقیقی (صرف نظر از مبلغ فروش سالانه) موضوع ماده «95» قانون مالیاتهای مستقیم (مصوب 80/11/27) که به فعالیت های چلوکبابی ها، سالن های غذاخوری، سفره خانه های سنتی و اغذیه فروشی های زنجیره ای با مالکیت واحد و یا نام و نشان و عنوان تجاری واحد فارغ از مساحت محل کسب و کار و نوع مجوز مشمول مالیات بر ارزش افزوده شدند. در مرحله هفتم کلیه اشخاص حقوقی فعال با هر حجم از فروش و یا درآمد از محل عرضه کالا و ارائه خدمات مشمول که به موجب فراخوان های قبلی تاکنون برای اجرای قانون فراخوان نشده اند، طی این مرحله مکلف به ثبت نام در نظام مالیات بر ارزش افزوده و اجرای این قانون از ابتدای مهرماه سال 95 گردیدند. هچنین اشخاص حقوقی که بعد از تاریخ اجرای فراخوان نیز ایجاد، تأسیس و به ثبت رسیده و یا شروع به انجام فعالیت می نمودند، در صورت فعالیت با هر حجم از فروش و یا درآمد حاصل از کالا و خدمت، از اولین دوره مالیاتی بعد از شروع فعالیت مشمول اجرای این قانون می باشند. فعالان اقتصادی که واجد شرایط مراحل اول تا ششم ثبت نام و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده بوده اند، حتی در صورت انطباق با شرایط مشمولیت مرحله هفتم ثبت نام این نظام مالیاتی جزو مودیان مشمول مراحل قبلی ثبت نام و اجرای قانون محسوب و مکلف به اجرای مقررات از تاریخ شمول فراخوان مربوط از جمله وصول مالیات و عوارض ارزش افزوده از خریداران، ارائه اظهارنامه و واریز مالیات و عوارض بر ارزش افزوده به حساب های تعیین شده توسط سازمان امور مالیاتی کشور گردیدند. قابل توجه جایگاه داران سوخت، فراخوان مشمولان مرحله هشتم اجرای نظام مالیات بر ارزش افزوده، با عنایت به مفاد جزء (پ) بند (3) ماده (2) آیین نامه اجرایی بند (الف) تبصره (14) ماده واحده قانون بودجه سال 1399 کل کشور و اختیارات حاصل از مقررات ماده (18) قانون مالیات بر ارزش افزوده کلیه جایگاه داران سوخت (فرآورده های نفت و گاز) با هر حجم از فروش و یا درآمد کالا و ارائه خدمات که به موجب فراخوان های قبلی، تاکنون برای اجرای قانون فراخوان نشده اند، مشمول اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده از ابتدای سال 1399خواهند شد. اشخاص مذکور که بعد از تاریخ اجرای فراخوان نیز ایجاد، تأسیس و به ثبت می رسند و یا شروع به انجام فعالیت می کنند، در صورت فعالیت با هر حجم از فروش و یا درآمد (کالا و خدمت) مشمول اجرای قانون از تاریخ شروع فعالیت می باشند. تذکر بسیار مهم: جایگاه داران که واجد شرایط فراخوان های یادشده قبلی و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده بوده اند، حتی در صورت انطباق با شرایط مشمولیت مرحله هشتم ثبت نام این نظام مالیاتی جزو مودیان مشمول مراحل قبلی ثبت نام و اجرای قانون محسوب و مکلف به اجرای مقررات از تاریخ شمول فراخوان مربوط، خواهند بود. کارمزد و مالیات و عوارض ارزش افزوده جایگاه داران در قیمت های تکلیفی فرآورده های نفت و گاز لحاظ شده است و جایگاه داران اجازه وصول مالیات و عوارض ارزش افزوده مازاد بر قیمت تعیین شده را از خریداران سوخت ندارند. تاریخ اجرای قانون اشخاص مشمول این فراخوان، از تاریخ 1399/1/1 مکلف به اجرای تکالیف مقرر در قانون از جمله وصول مالیات و عوارض ارزش افزوده نسبت به کارمزد فروش فرآورده و فروش سایر کالاها و خدمات از خریداران کالا و خدمات، ارائه اظهارنامه و واریز مالیات و عوارض بر ارزش افزوده به حساب های تعیین شده توسط سازمان امور مالیاتی کشور می باشند. قابل توجه صاحبان واحدهای تهیه غذا (آشپزخانه ها) و کافی شاپ ها، فراخوان ثبت نام و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده; به موجب ماده (13) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02، از آنجایی که تا زمان راه اندازی سامانه مودیان ترتیبات ثبت نام حسب مقررات قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1387 می باشد، لذا بنــا بــه اختیــارات حاصــل از مقــررات مــاده (18) قــانون مالیــات بــر ارزش افــزوده مصوب1387/02/17، کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که براساس شرایط فراخوان های مراحل اول تا هشتم ثبت نام و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده تاکنون مشمول اجرای این نظام مالیاتی نشده اند، در صورت اشتغال به فعالیت های ذیل با هر میزان فروش یا درآمد، مشمول مرحله نهم ثبت نام محسوب و مکلف به اجرای مقررات قانون از ابتدای تیرماه سال 1402 خواهند بود. تهیه و ارائه انواع غذا به صورت بیرون بر (آشپزخانه ها و کیترینگ ها) اعم از صنعتی یا خانگی; کافی شاپ­ها. تذکر بسیار مهم: فعالان اقتصادی که واجد شرایط مراحل اول تا هشتم ثبت نام و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده بوده انـد، حتـی در صورت انطباق با شرایط مشمولیت مرحله نهم ثبت نام این نظام مالیاتی جزء مودیان مشمول مراحل قبلی ثبت نام و اجرای قانون محسوب و مکلف به اجرای مقررات از تاریخ شمول فراخوان مربوط، خواهند بود. این اطلاعیه در حکم بخشنامه برای ادارات کل امور مالیاتی، اتحادیه­های ذی­ربط و سـایر مجـامع وتشـکل­هـا محسـوب می­ گردد. سازمان امور مالیاتی با اجرای گام به گام مالیات بر ارزش افزوده سعی در نوسازی نظام مالیاتی و ایجاد عدالت مالیاتی داشته است. اجرای منظم، اطلاع رسانی و فرهنگ سازی مداوم، شناسایی فرصت ها و چالش های هر مرحله و اصلاح گام های بعدی از جمله اقدامات این حوزه بوده و با اجرای هر مرحله، گامی دیگر برای مشارکت همه شهروندان در توسعه کشور فراهم شده است. مشمولیت مرحله دهم: به موجب ماده (13) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02، از آنجایی که تا زمان راه اندازی سامانه مودیان ترتیبات ثبت نام حسب مقررات قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 می باشد، لذا بنــا بــه اختیــارات حاصــل از مقــررات مــاده (18) قــانون مالیــات بــر ارزش افــزوده مصوب1387/02/17، کلیه فعالان اقتصادی که براساس شرایط فراخوان های مراحل اول تا نهم ثبت نام و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده، تاکنون مشمول اجرای این نظام مالیاتی نشده اند، در صورت اشتغال به فعالیت های ذیل با هر میزان فروش یا درآمد، مشمول مرحله دهم ثبت نام محسوب و مکلف به اجرای مقررات قانون از ابتدای دی ماه سال 1402 خواهند بود. 1. فروشندگان حیوانات خانگی و کلیه مراکز درمانی و تمام ارائه دهندگان هرگونه خدمات به این حیوانات 2. فروشندگان انواع غذا، لوازم و تجهیزات حیوانات خانگی 3.فروشندگان انواع ادوات و آلات موسیقی 4.فروشندگان انواع لوازم آرایشی، تجهیزات آرایشگاهی، عطر وادکلن 5.ارائه دهندگان خدمات اخذ پذیرش تحصیلی و مشاوره و راهنمایی در امور تحصیل خارجی 6.ارائه دهندگان خدمات ماساژ 7.ارائه دهندگان خدمات طرح و نقشه برداری از معادن و... 8.صاحبان آتلیه های عکس و فیلم 9.ارائه کنندگان خدمان برگزاری سمینار، همایش و... 10.فروشندگان عینک آفتابی و لنز 11.فروشندگان انواع ضایعات فلزی 12.فروشندگان قهوه، کاکائو، نسکافه، پودر و خمیر حاصل از آنها 13.فروشندگان انواع لوازم حفاظتی از قبیل دزدگیر

بلی، از آنجا که مالیات بر ارزش افزوده بر پایه مصرف وضع می گردد جایگزین مالیات ها و عوارض موضوع قانون موسوم به تجمیع عوارض خواهد گردید.

خیر، مکانیز اجرایی این مالیات به گونه ای است که مالیات بر ارزش افزوده پرداختی در هنگام خرید به عنوان اعتبار (طلب) مالیاتی ایشان محسوب شده و به صورت دوره ای تسویه می گردد. به همین دلیل هیچ مالیات مضاعفی بر فعالان اقتصادی تحمیل نمی شود. این مهم از ویژگی های بارز مالیات مورد بحث است که منجر به جایگزینی آن با دیگر انواع مالیات های فروش در سایر کشورهای جهان شده است.

خیر، اساسا“ مالیات پرداختی توسط مؤدیان ثبت نام شده بابت انواع نهاده ها از جمله ماشین آلات خطوط تولید کارخانجات و سایر تجهیزات که برای فعالیت اقتصادی مورد استفاده قرار گرفته اند، از مالیاتهای وصول شده توسط آنها در اولین دوره مالیاتی با تسلیم اظهارنامه و درخواست مودیان قابل استرداد است.

خیر، مودیان این نظام مالیاتی حتی در صورت انجام یکجای خریدهای خود و یا فرایند طولانی تولید، بار مالیاتی این نوع مالیات را تا زمان تولید و فروش محصول مربوطه تحمل نخواهند نمود، بلکه درزمان تسلیم اولین اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده (که دوره های کوتاه فصلی برای آن تصویب گردیده است)، اضافه پرداختی مالیات بر ارزش افزوده را از دولت بازپس خواهند گرفت.

بلی، مودیان این نظام مالیاتی کافی است: در زمان فروش کالاها و عرضه خدمات صورتحساب صادر و علاوه بر بهای کالاها و خدمات عرضه شده مالیات را محاسبه و از طرف دیگر معامله اخذ نمایند، علاوه برنگهداری اطلاعات و اسناد و مدارک خرید و فروش خود (کما فی السابق)، صورت مالیاتهای پرداختی در زمان خرید و دریافتی در زمان فروش را نگهداری نمایند، با تکمیل اظهارنامه ساده فصلی، تسویه حساب نمایند. (طلب خود بابت مالیاتهای پرداختی در زمان خرید را از مالیاتهای دریافتی کسر و ما به التفاوت را به دولت پرداخت یا از دولت دریافت نمایند)

خیر، در ابتدا نرخ عمومی مالیاتی 7 و 10 درصدی برای اجرای این نظام مالیاتی پیش بینی گردیده بود. لیکن با تصمیم و پیشنهاد دولت و نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی مبنی بر : کاهش نرخ این مالیات (به 1.5 درصد مالیات به علاوه 1.5 درصد عوارض)؛ حذف مالیاتها و عوارض موضوع قانون موسوم به تجمیع عوارض با اجرای مالیات بر ارزش افزوده، اعطای معافیتهای گسترده به کالاها و خدمات مورد استفاده اقشار آسیب، و تصویب این پیشنهادات در مجلس شورای اسلامی، به هیچ وجه شاهد تغییر قابل ملاحظه ای در قیمتها در اثر اجرای این قانون نخواهیم بود.

بر اساس قانون مالیات بر ارزش افزوده چنانچه سازمان امور مالیاتی کشور استرداد مالیات بر ارزش افزوده را در مهلت مقرر قانونی (سه ماه) به انجام نرساند، مبالغ مالیات بر ارزش افزوده مشمول استرداد مشمول جریمه ای معادل 2 درصد در ماه خواهد گردید که بایستی توسط این سازمان به همراه مالیاتهای مشمول استرداد به مودیان پرداخت گردد. در قانون مالیات بر ارزش افزوده نرخ جریمه تاخیر برای مودیان و سازمان امور مالیاتی کشور به صورت یکسان در نظر گرفته شده است.

عرضه کالاها از طریق هر نوع معامله (بیع، صلح، هبه و ...) و ارائه خدمات در قبال ما به ازاء و برای غیر در ایران و همچنین واردات آن ها به استثنای موارد معاف مصرح در ماده (12) صرفنظر از دولتی، تعاونی یا خصوصی تلقی شدن اشخاص، نحوه قیمت گذاری و تعیین حق الزحمه، مشمول پرداخت مالیات و عوارض می باشند. در این چارچوب به استناد بخشنامه شماره56/3823/70554 مورخ1387/5/13 معاون هزینه و خزانه دار کل کشور کلیه ذیحساب های دستگاه های دولتی مکلف به برقراری تمهیدات لازم در خصوص مالیات و عوارض موضوع این قانون می باشند.

به استناد بخشنامه 72059 مورخ 1387/7/23 سازمان امور مالیاتی کشور اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده صرفاً برای اصناف تابع شورای اصناف کشور به تعویق افتاده است. واردکنندگان، صادرکنندگان و سایر فعالان اقتصادی مطابق دستور العمل های صادره کماکان مکلف به اجرای قانون مذکور بوده و در عرضه کالاها و ارائه خدمات به خریداران (اعم از اصناف و ...) می بایستی مالیات و عوارض متعلق را در صورتحساب های صادره درج و وصول نمایند.

کلیه مودیان ثبت نام شده در نظام مالیات بر ارزش افزوده مکلف به درج و وصول مالیات و عوارض متعلقه ذیل صورتحساب های صادره می باشند و خریداران کالا و یا خدمت در حال حاضر می توانند از طریق مدارک ثبت نام اینترنتی مودی و در آینده نزدیک از طریق گواهینامه های صادره توسط سازمان امور مالیاتی کشور از صحت و قانونی بودن پرداخت مالیات و عوارض به فروشنده (به عنوان مودی ثبت نام شده در نظام مالیات بر ارزش افزوده) اطمینان حاصل نمایند.

به استناد مفاد ماده (12) قانون، عرضه کالاها و ارائه خدمات مشخص شده در این ماده و همچنین واردات، از پرداخت مالیات و عوارض معاف می باشند. این معافیت قابل تسری به نهاده ها و عوامل غیر معاف به کارگیری شده در تولید یا عرضه کالاها و خدمات معاف نبوده و عرضه کنندگان کالا یا ارائه دهندگان خدمت معاف مکلف به پرداخت مالیات و عوارض نها ده های تولیدی (کالا یا خدمت) خود می باشند. لیکن به موجب تبصره های (2) و (3) ماده (17) قانون، مالیات و عوارض پرداختی بابت کالاها و خدمات معاف قابل استرداد نمی باشد و به استناد تبصره (5) ماده یاد شده مالیات و عوارض پرداختی توسط عرضه کنندگان کالای معاف یا ارائه دهندگان خدمات معاف، به عنوان هزینه قابل قبول موضوع قانون مالیات های مستقیم تلقی می گردد.

قراردادهای تامین نیروی انسانی از مصادیق ارائه خدمت بوده و مشمول مالیات و عوارض این قانون خواهد بود. شایان ذکر است در خصوص قراردادهای پیمان های مدیریت، که هزینه حقوق و دستمزد پرسنل کلاٌ توسط کارفرما به طور مستقیم پرداخت می گردد (و در دفاتر کارفرما ثبت می شود) مالیات و عوارض این قانون صرفاً نسبت به مبلغ ریالی خدمات مدیریت ارائه شده وضع می گردد.

طبق مفاد ماده یک قانون مالیات بر ارزش افزوده صادرات کالاها و خدمات مشمول مقررات قانون مالیات بر ارزش افزوده می باشد. چنانچه اینگونه مودیان نسبت به ثبت نام در نظام مالیات بر ارزش افزوده (فارغ از حجم معاملات) اقدام و همچنین نسبت به تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر قانونی اقدام نمایند با رعایت ترتیبات مقرر در ماده )13( قانون یاد شده مالیات ها و عوارض پرداخت شده قابل استرداد خواهد بود.

خدمات حمل و نقل کالاهای صادراتی و ترانزیت در صورت رعایت شرایط مصرح ذیل (موضوع بخشنامه شماره 656 مورخ 14/1/87 رئیس کل سازمان امور مالیاتی) مشمول مالیات و عوارض این قانون نخواهد بود. الف ـ درآمدهای ارزی تحصیلی دارای منشا خارجی که توسط اشخاص حقیقی و حقوقی و از طریق سیستم بانکی از خارج از کشور به حساب شرکت حمل و نقل صاحب درآمد واریز گردد و برای آن قرارداد یا صورتحساب صادر شده باشد. ب ـ پروانه ترانزیت خارجی در چارچوب قانون حمل و نقل و عبور کالاهای خارجی از قلمرو جمهوری اسلامی ایران برای آن صادر و عملیات ترانزیت انجام و تسویه صورت پذیرفته باشد. ج ـ درآمد ارزی حاصل از حمل کالاهای صادراتی در صورتیکه مسئولیت حمل کالاها از مبدا جمهوری اسلامی ایران تا مقاصد خارجی از کشور به عهده شرکت حمل و نقل بین المللی ایران واگذار شده باشد.

شرکت هایی که در مناطق ویژه اقتصادی و مناطق آَزاد تجاری ـ صنعتی فعالیت می نمایند، در محدوده مناطق یاد شده و همچنین از بابت انجام واردات و صادرات با خارج از کشور مشمول پرداخت مالیات و عوارض موضوع این قانون نمی گردند. لیکن مبادلات و نقل و انتقال کالا بین مناطق مذکور با داخل کشور مشمول پرداخت مالیات و عوارض موضوع قانون صدر الاشاره می گردد. شایان ذکر است به استناد ماده )13( قانون موصوف مالیات ها و عوارض پرداخت شده بابت صادرات کالا و خدمت به خارج از کشور که از طریق مبادی خروجی رسمی صورت می گیرد، با ارائه برگه خروجی صادره توسط گمرک (در مورد کالا) و اسناد و مدارک مثبته مسترد می گردد.

مطابق بخشنامه شماره 60/1401/200 مورخ 28/12/ 1401 و همچنین نص صریح ماده (2) و جزء (13) بند (ب) ماده (9) و همچنین مستفاد از ماده(11) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400، ارائه خدمات حمل ونقل هوایی(اعم از بار و مسافر) در ایران یا از مبدا ایران (در پروازهای مستقیم) و به اولین مقصد در خارج از ایران (در پرواهای غیرمستقیم) با رعایت مقررات تبصره(2) ماده(5) قانون فوق از ماخذ کل کرایه دریافتی و یا کل کرایه دریافتی تا اولین مقصد مشمول مالیات وعوارض قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400 می باشد.